 No Día de “A
cidade sen o meu coche”, dedicado este ano ao cambio climático,
a asociación ecoloxista Verdegaia destaca a importancia
crecente do automóbil, e do transporte en xeral, como fonte de
gases causantes do cambio climático. Entre 1990 e 2002, as
emisións do sector do transporte en Galicia aumentaron nun
70%, cando no conxunto de Europa o aumento foi inferior ao 25%.
Grande parte das emisións do transporte prodúcense nos
desprazamentos urbanos e a inmensa maioría teñen a súa
orixe no automóbil. Verdegaia reclama medidas enérxicas
que reduzan o tráfico automobilístico urbano, para
facer cidades a vilas máis saudábeis e para prevenir o
cambio climático.
O sector do
transporte é o que máis está a aumentar as súas
emisións de gases de efecto invernadoiro e xa representaba o
17% do total das emisións galegas en 2000, sendo a principal
fonte de emisión logo das centrais térmicas de carbón
das Pontes e de Meirama. Isto é debido fundamentalmente ao
crecemento urbanístico disperso, á construción
de novas infraestruturas que potencian aínda máis as
viaxes en coche e á marxinalización política do
transporte público, a bicicleta e a marcha a pé. As
viaxes en transporte público urbano diminuíron en
Galicia nun 4,9% no período 1998-2003.
Usar de forma
abusiva o coche debería ser percibido como algo insolidario.
Queimar 1 litro de combustible supón emitir, entre outros
contaminantes, 2,3 kg de dióxido de carbono (CO2),
o principal gas causante do cambio climático. A meirande parte
das viaxes urbanas en automóbil son para distancias inferiores
aos 4 quilómetros. Así, cada persoa que utiliza o coche
para os seus desprazamentos ao traballo (cun percorrido medio diario
de 15 km) emite arredor de 2 toneladas de CO2 ao ano só
por esta razón.
Para mellorar a
calidade de vida nas cidades, para reducir os elevados custos
económicos do transporte e para combater o cambio climático,
o principal problema ambiental global, Concellos, Xunta e Goberno
central deben alterar as súas prioridades en materia de
transporte e infraestruturas, algo que é apuntado mesmo en
documentos oficiais como o Plano estatal para cumprir o Protocolo de
Quioto.
Cómpre
aplicar medidas urxentes para reducir o uso do coche e para
transvasar viaxeiros ao transporte público e aumentar os
desprazamentos non motorizados, isto é, andar ou pedalar. Como
sinala a propia Comisión Europea, isto require de accións
tanto de disuasión do emprego do coche particular como de
estímulo do uso dos medios máis ecolóxicos.
Moitas desas medidas xa están a ser aplicadas con éxito
en diversas cidades europeas, mais a súa aplicación no
noso país é aínda moi limitada.
Entre as medidas de
estímulo posibles, Verdegaia fai fincapé nas seguintes
accións:
-
A mellora do
transporte público, en cantidade e calidade: mellora de
frecuencias, ampliación de horarios (incluídos
nocturnos), billetes combinados, implantación de carrís-bus,
etc.
-
.O establecemento
de servizos de ferrocarril de cercanías e a construción
dunha nova liña entre Santiago e o aeroporto de Labacolla,
cuxa prolongación sirva para unir Santiago e Lugo por tren.
-
A implantación
dunha rede básica de vías ciclistas, formada por vías
ciclistas e rúas tranquilas e espazos seguros compartidos con
outros medios de transporte, para dar continuidade e seguridade ao
desprazamento en bicicleta. Estacionamentos para bicis ou acceso en
bicicleta ao transporte público serían outras medidas
que facilitarían a universalización dun modo de
transporte que, como mostra a experiencia de moitas cidades, non é
só para lugares chans ou pouco chuviosos.
-
Medidas para calmar
o tráfico, como limitar a velocidade a 20-30 km/h nos
barrios, dando prioridade a peóns e ciclistas, realizando
itinerarios sinuosos para os coches, colocando bandas elevadas na
calzada,....
-
Fomento da
peonalidade, con medidas como a creación de redes de
itinerarios peonais,
a ampliación de beirarrúas, o
establecemento de pasos de peóns seguros e amplos en tódolos
cruzamentos ou o aumento dos tempos de paso semafóricos.
-
Nova concepción
do desenvolvemento urbanístico, freando a dispersión e
a segregación de usos. As cidades teñen que recuperar
a súa escala humana, na que a cercanía dos servizos
sexa a característica principal, baseada na
descentralización. Un lugar é máis accesíbel
canto menos distancia haxa para chegar a el. A creación de
proximidade é o piar básico da mobilidade sustentábel.
As medidas
anteriores débense implantar de forma parelela a outras que
disuadan do uso do coche. Entre esas medidas, Verdegaia destaca as
seguintes:
-
Moratoria na
construción de infraestruturas de transporte pensadas para o
automóbil: autovías, autoestradas, túneis,
etc. Estas custosas infraestruturas estimulan o uso do coche de tal
xeito que en pouco tempo se anulan os seus efectos positivos sobre a
conxestión do tráfico. Deberían ser a
derradeira solución, e non a primeira, como acontece hoxe.
-
Restrición
do acceso do automóbil ás cidades: eliminación
de prazas de estacionamento no centro e creación de
estacionamentos disuasorios na periferia, implantación de
parquímetros, prohibición de entrada a determinado
tipo de vehículos, etc. Mesmo se debería estudar a
implantación de peaxes urbanas cuxa recadación se
investise no transporte público, como xa están a facer
algunhas cidades en Europa e suxire o Plano estatal para cumprir o
Protocolo de Quioto.
-
Medidas fiscais:
taxa sobre o litro de combustíbel, imposto de circulación
progresivo en función do tamaño e consumos do
automóbil, eliminación do IVE no transporte público
e na venda de bicicletas.
|
